Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc rốn trẻ sơ sinh
Chăm sóc rốn đúng cách là việc rất quan trọng trong những ngày đầu đời của trẻ. Tuy nhiên, vì thiếu thông tin hoặc làm theo kinh nghiệm truyền miệng, nhiều cha mẹ đã vô tình chăm sóc rốn sai cách, dẫn đến nhiễm trùng rốn, thậm chí biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là những sai lầm thường gặp nhất khi chăm sóc rốn trẻ sơ sinh, kèm theo giải thích chuẩn y khoa – dễ hiểu.
1. Vì sao rốn trẻ sơ sinh cần được chăm sóc đúng?
- Rốn là vết thương hở sau khi cắt dây rốn
- Dễ bị vi khuẩn xâm nhập nếu chăm sóc không đúng
- Nhiễm trùng rốn có thể lan nhanh vào máu ở trẻ sơ sinh
Chăm sóc đúng giúp:
- Rốn khô và rụng tự nhiên
- Giảm nguy cơ nhiễm trùng
- Trẻ khỏe mạnh ngay từ đầu đời
Sai lầm 1: Bôi thuốc, nghệ, lá cây lên rốn
Đây là sai lầm rất phổ biến.
Nhiều cha mẹ:
- Bôi nghệ
- Bôi thuốc lá
- Đắp lá dân gian
Hậu quả có thể xảy ra:
- Tạo môi trường ẩm cho vi khuẩn
- Gây kích ứng, viêm rốn
- Tăng nguy cơ nhiễm trùng huyết
Rốn KHÔNG cần bôi bất kỳ chất gì nếu không có chỉ định y tế.
Sai lầm 2: Giữ rốn luôn băng kín để “tránh gió”
Nhiều người nghĩ:
- Che kín rốn sẽ giúp rốn mau lành
Thực tế:
- Băng kín làm rốn bí, ẩm
- Vi khuẩn dễ phát triển
- Rốn lâu rụng hơn
Nguyên tắc đúng: giữ rốn sạch – khô – thoáng.
Sai lầm 3: Hạn chế tắm vì sợ nước vào rốn
Một số cha mẹ:
- Tránh tắm cho trẻ nhiều ngày
- Chỉ lau người qua loa
Điều này:
- Không giúp rốn lành nhanh hơn
- Ngược lại dễ khiến da bé bẩn, vi khuẩn nhiều hơn
Trẻ sơ sinh vẫn có thể tắm bình thường, sau đó:
- Lau khô quanh rốn
- Giữ rốn khô thoáng
Sai lầm 4: Kéo hoặc tác động làm rốn nhanh rụng
Một số người:
- Kéo cuống rốn
- Chạm nhiều lần để “xem đã rụng chưa”
Điều này có thể:
- Làm chảy máu rốn
- Gây nhiễm trùng
- Làm vết thương lâu lành
Cuống rốn sẽ tự rụng, thường trong 7–14 ngày.
Sai lầm 5: Chủ quan khi thấy rốn ướt, mùi hôi nhẹ
Nhiều cha mẹ nghĩ:
- Rốn ướt một chút là bình thường
Nhưng cần cảnh giác nếu:
- Rốn rỉ dịch kéo dài
- Có mùi hôi
- Vùng quanh rốn đỏ, sưng
Đây có thể là dấu hiệu sớm của viêm rốn.
Sai lầm 6: Không theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng rốn
Dấu hiệu cần đi khám ngay:
- Rốn đỏ lan rộng
- Chảy mủ
- Mùi hôi rõ
- Trẻ sốt, bú kém, quấy nhiều
Nhiễm trùng rốn nếu không xử trí kịp thời có thể rất nguy hiểm.
2. Chăm sóc rốn trẻ sơ sinh đúng cách là như thế nào?
Nguyên tắc cơ bản:
- Giữ rốn sạch – khô – thoáng
- Không bôi, không đắp, không che kín
- Tắm trẻ bình thường, lau khô sau tắm
- Thay băng theo hướng dẫn y tế nếu có
Theo khuyến cáo của WHO, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP): chăm sóc rốn khô là phương pháp an toàn và hiệu quả nhất cho trẻ sơ sinh khỏe mạnh.
3. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu:
- Rốn có dấu hiệu nhiễm trùng
- Rốn lâu rụng (> 3 tuần)
- Có bất thường quanh rốn: chảy máu, sưng, đỏ (dấu hiệu của viêm, nhiễm trùng)
Không tự xử lý tại nhà khi có dấu hiệu bất thường.
Kết luận
Chăm sóc rốn trẻ sơ sinh không khó, nhưng sai một bước nhỏ có thể để lại hậu quả lớn.
Điều cha mẹ cần nhớ:
- Không bôi – không đắp
- Không che kín
- Giữ rốn sạch và khô
- Theo dõi sát trong những ngày đầu
Chăm sóc rốn đúng cách là bước đầu tiên để bảo vệ con khỏi nhiễm trùng.