Thalassemia có gây tăng đông máu không? Nguy cơ huyết khối cần biết

Ngoài thiếu máu và thừa sắt, người bệnh Thalassemia còn dễ bị cục máu đông hơn người bình thường. Hiểu rõ điều này giúp người bệnh và gia đình biết cách theo dõi và đi khám kịp thời.

1. Vì sao người bệnh Thalassemia dễ bị tăng đông máu?

Tăng đông máu là tình trạng máu dễ đông lại hơn bình thường, tạo thành cục máu đông (còn gọi là huyết khối) làm tắc mạch máu. Theo Liên đoàn Thalassemia Quốc tế (TIF), tình trạng này có thể có ở người bệnh Thalassemia ngay từ nhỏ, vì các lý do sau:

Hồng cầu của người bệnh yếu và dễ vỡ, khi bị hỏng sẽ kích thích máu đông lại.
Tiểu cầu – loại tế bào giúp cầm máu – hoạt động mạnh hơn bình thường nên dễ dính vào nhau thành cục.
Ở người đã phẫu thuật cắt bỏ lách (cơ quan có nhiệm vụ “lọc” bỏ hồng cầu hỏng), hồng cầu hỏng và tiểu cầu tích tụ nhiều trong máu, khiến máu càng dễ đông.

2. Ai có nguy cơ tăng đông máu cao?

Người mắc Thalassemia thể trung gian, tức thể bệnh mức độ vừa, không cần truyền máu thường xuyên: theo TIF, nhóm này bị cục máu đông nhiều hơn rõ rệt so với người bệnh thể nặng được truyền máu đều đặn.
Người đã cắt lách, người trên 20 tuổi, hoặc bản thân, gia đình từng bị cục máu đông.
Người bị thiếu máu nặng, vì thiếu máu càng nặng thì nguy cơ biến chứng càng cao.
Phụ nữ đang mang thai mắc Thalassemia thể trung gian.

3. Tăng đông máu có nguy hiểm không?

Cục máu đông hay gặp nhất ở mạch máu chân; cục máu đông có thể di chuyển lên phổi và gây khó thở, đau ngực.
Cục máu đông làm tắc mạch máu não có thể gây đột quỵ.
Theo TIF, cục máu đông là một trong những nguyên nhân tử vong thường gặp ở người bệnh Thalassemia thể trung gian, vì vậy cần được theo dõi chặt chẽ.

4. Người bệnh Thalassemia cần lưu ý gì?

Theo dõi và phòng ngừa

Khám định kỳ tại chuyên khoa huyết học và làm các xét nghiệm theo dõi đông máu theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt với người đã cắt lách.
Chủ động báo cho bác sĩ về tiền sử cắt lách hoặc huyết khối trước khi phẫu thuật, khi mang thai hoặc khi cần dùng thuốc nội tiết.
Duy trì vận động hằng ngày, uống đủ nước và tránh ngồi hoặc nằm một tư thế quá lâu.
Không tự ý dùng thuốc chống đông; việc dùng thuốc phải theo chỉ định của bác sĩ.

Cần đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ cục máu đông:

Sưng, đau, nóng đỏ ở một bên chân.
Khó thở đột ngột hoặc đau ngực.
Yếu hoặc tê một bên người, méo miệng, nói khó.

5. Xét nghiệm gen Thalassemia tại Genolife

Xét nghiệm gen xác định chính xác loại Thalassemia (Alpha hay Beta) và đột biến cụ thể, giúp bác sĩ có thêm cơ sở để đánh giá mức độ bệnh và kế hoạch theo dõi.
Genolife có 4 gói xét nghiệm gen Thalassemia, trong đó gói CarrierThalass 508+ khảo sát hơn 508 đột biến Alpha và Beta được ứng dụng công nghệ giải trình tự gen tân tiến – NGS và 3 gói còn lại được áp dụng phương pháp Real – time PCR.
Cặp đôi chuẩn bị kết hôn hoặc mang thai nên xét nghiệm để biết mình có mang gen hay không, từ đó chủ động phòng ngừa sinh con mắc bệnh thể nặng.

Câu hỏi thường gặp

Người chỉ mang gen Thalassemia có bị tăng đông máu không?

Người chỉ mang gen thường khỏe mạnh như người bình thường, và các hướng dẫn của TIF chỉ nói đến nguy cơ tăng đông ở người mắc bệnh; tuy vậy, nếu từng bị cục máu đông thì vẫn nên đi khám.

Cắt lách có làm tăng nguy cơ huyết khối không?

Có. Theo TIF, vì nguy cơ huyết khối, tăng áp phổi và nhiễm trùng sau cắt lách, các hướng dẫn hiện nay chỉ cắt lách khi có chỉ định cụ thể của bác sĩ.

Tăng đông do Thalassemia có giống hội chứng tăng đông máu Thrombophilia không?

Không. Hội chứng tăng đông máu (Thrombophilia) thường do bất thường của các yếu tố đông máu, còn tăng đông ở người bệnh Thalassemia chủ yếu bắt nguồn từ hồng cầu bất thường và tình trạng thiếu máu kéo dài.

KẾT LUẬN

Người bệnh Thalassemia, nhất là thể trung gian và người đã cắt lách, có nguy cơ tăng đông máu và huyết khối cao hơn người bình thường.
Khám định kỳ và đi khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ giúp phát hiện sớm và hạn chế biến chứng nặng.
Liên hệ hotline 1900.638.023 để được tư vấn gói xét nghiệm gen Thalassemia phù hợp.