Tiêm vắc-xin HPV rồi, có cần tầm soát ung thư cổ tử cung nữa không?
Đã tiêm vắc-xin HPV vẫn cần tầm soát ung thư cổ tử cung. Tìm hiểu lý do và hướng dẫn tầm soát theo khuyến cáo y khoa.
1. Vì sao đã tiêm vắc-xin HPV vẫn phải tầm soát?
Vắc-xin HPV không bảo vệ 100% mọi chủng virus
- Vắc-xin HPV hiện nay (như Gardasil hoặc Cervarix) bảo vệ chủ yếu 2 chủng nguy cơ cao nhất HPV-16 và HPV-18, và một số chủng khác tùy loại vắc-xin.
- Vẫn còn trên 10 chủng HPV nguy cơ cao có thể gây ung thư cổ tử cung.
Có thể đã nhiễm HPV trước khi tiêm
- Nhiều người tiêm vắc-xin sau khi đã từng nhiễm HPV mà không biết.
- Vắc-xin không có tác dụng điều trị
- Tiêm vắc-xin không loại bỏ virus HPV đã tồn tại từ trước
Vắc-xin giúp giảm nguy cơ – không loại bỏ nguy cơ
Vắc-xin HPV có hiệu quả cao nhưng:
- Không bảo vệ tuyệt đối
- Không thay thế tầm soát định kỳ
- Không ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ ung thư cổ tử cung
Tầm soát định kỳ vẫn là “chuẩn vàng” để phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư.
2. Nên tầm soát ung thư cổ tử cung như thế nào sau khi đã tiêm vắc-xin?
Một trong ba lựa chọn:
- Pap test mỗi 3 năm
- Xét nghiệm gen HPV mỗi 5 năm
- Kết hợp: Pap test + xét nghiệm gen HPV mỗi 5 năm: để tối ưu độ chính xác và phát hiện nguy cơ từ sớm.
Theo WHO và Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG): Tầm soát định kỳ là biện pháp quan trọng nhất giúp giảm tỷ lệ tử vong do ung thư cổ tử cung.
3. Có tiêm vắc-xin HPV trễ thì tầm soát có cần thay đổi không?
- Dù tiêm ở tuổi 18, 26, 30 hay 45, lịch tầm soát vẫn giữ nguyên.
- Tầm soát luôn cần thiết vì vắc-xin không thể đảo ngược tổn thương đã hình thành.
4. Vai trò của xét nghiệm gen HPV trong tầm soát hiện nay
Phương pháp này giúp:
- Phát hiện ADN của các chủng HPV nguy cơ cao
- Nhận diện và đánh giá nguy cơ ung thư trước khi xuất hiện tổn thương tế bào
Kết luận
Tiêm vắc-xin HPV vẫn phải tầm soát định kỳ
- Tiêm vắc-xin HPV giảm đến 90% nguy cơ ung thư cổ tử cung, nhưng không bảo vệ khỏi tất cả chủng virus.
- Tầm soát định kỳ bằng Pap test hoặc HPV test là biện pháp bắt buộc, bất kể đã tiêm hay chưa.
- Kết hợp tầm soát – tiêm vắc-xin – chăm sóc sức khỏe sinh sản là cách hiệu quả nhất để bảo vệ phụ nữ.
Tiêm vắc-xin giúp phòng bệnh. Tầm soát giúp phát hiện sớm. Cả hai đều quan trọng.