Tiêm vắc-xin khi mang thai: Những loại an toàn cho mẹ và thai nhi
Mang thai có tiêm vắc-xin được không? Những vắc-xin nào an toàn cho mẹ và bé dựa theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Hoa Kỳ? Xem danh sách chuẩn nhất.
1. Vì sao bà bầu cần tiêm vắc-xin?
Trong thai kỳ, hệ miễn dịch của mẹ thay đổi khiến nguy cơ nhiễm bệnh tăng cao. Tiêm phòng đúng loại vắc-xin giúp:
- Bảo vệ mẹ khỏi các bệnh có biến chứng nặng
- Truyền kháng thể sang thai nhi, bảo vệ bé trong 6 tháng đầu đời
- Giảm nguy cơ sinh non và biến chứng hậu sản
Theo WHO, tiêm vắc-xin cho phụ nữ mang thai là “biện pháp dự phòng an toàn và hiệu quả”, đặc biệt với những bệnh gây biến chứng nặng cho thai nhi.
2. Những vắc-xin an toàn khi mang thai (khuyến cáo bởi WHO và CDC)
Vắc-xin cúm mùa (Influenza) – AN TOÀN
- Nên tiêm vào bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ.
- Giúp giảm nguy cơ nhập viện và biến chứng hô hấp nặng.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), vắc-xin cúm có thể giảm tới khoảng 40% nguy cơ phải nhập viện do cúm ở phụ nữ mang thai.
Vắc-xin ho gà (Tdap: uốn ván – bạch hầu – ho gà) – BẮT BUỘC
- Tiêm từ tuần 27– 36.
- Bảo vệ trẻ khỏi ho gà – bệnh có thể gây tử vong trong 6 tháng đầu đời.
Theo CDC, tiêm Tdap trong thai kỳ giảm đến 78% nguy cơ trẻ dưới 2 tháng tuổi mắc ho gà và giảm nguy cơ phải nhập viện do ho gà ở trẻ rất nhỏ khoảng 90%.
Vắc-xin uốn ván (TT)
- Vắc-xin uốn ván (TT – Tetanus Toxoid) giúp cơ thể tạo kháng thể chống lại vi khuẩn Clostridium tetani – tác nhân gây bệnh uốn ván nguy hiểm.
- Dành cho thai phụ chưa tiêm đủ liều trước đó.
- Giảm nguy cơ uốn ván sơ sinh.
- Kháng thể từ mẹ truyền sang con qua nhau thai
- Có thể tiêm đơn lẻ (TT) hoặc phối hợp trong các vắc-xin Tdap theo chỉ định y tế.
3. Các vắc-xin KHÔNG được tiêm khi đang mang thai
Theo WHO, phụ nữ mang thai không nên tiêm vắc-xin sống:
- Sởi – quai bị – rubella (MMR)
- Thủy đậu (Varicella)
- BCG (lao)
Vắc-xin sống là loại vắc-xin chứa virus hoặc vi khuẩn còn sống đã được làm yếu đi, không còn khả năng gây bệnh ở người khỏe mạnh, nhưng vẫn đủ để kích thích cơ thể tạo miễn dịch mạnh và lâu dài.
Nếu lỡ tiêm trước khi biết mình mang thai, mẹ cần được bác sĩ theo dõi, không nên tự ý dừng thai kỳ.
4. Một số trường hợp CÓ THỂ cân nhắc tiêm
Trong điều kiện cần thiết, bác sĩ sẽ đánh giá lợi ích – nguy cơ:
Viêm gan B (HBV)
- An toàn cho thai phụ có nguy cơ cao (nhân viên y tế, người sống chung với người nhiễm HBV).
Viêm màng não mô cầu và phế cầu
- Cân nhắc khi mẹ có bệnh nền hoặc yếu tố nguy cơ.
COVID-19
Theo WHO, vắc-xin COVID-19 an toàn cho thai phụ và giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng.
5. Mẹ bầu cần lưu ý gì trước khi tiêm vắc-xin?
- Khai báo rõ tiền sử dị ứng, bệnh nền, lần tiêm gần nhất
- Chọn cơ sở y tế đủ điều kiện tiêm chủng
- Theo dõi tại chỗ ít nhất 30 phút sau tiêm
- Giữ sổ tiêm chủng đầy đủ để theo dõi lịch tiêm
Kết luận
Tiêm vắc-xin trong thai kỳ là biện pháp an toàn – cần thiết – được khuyến cáo bởi WHO và CDC nhằm bảo vệ cả mẹ và con.
Những vắc-xin nên tiêm gồm:
- Cúm mùa
- Tdap (uốn ván – bạch hầu – ho gà)
- Uốn ván (TT)
Các vắc-xin không nên tiêm gồm các vắc-xin sống: MMR, thủy đậu, BCG,…
Mẹ bầu nên được tư vấn cá nhân hóa để chọn vắc-xin phù hợp nhất.