Lo lắng sinh mổ hay sinh thường? Bác sĩ giải đáp: Khi nào nên mổ, khi nào nên sinh thường để an toàn cho mẹ và bé
Bạn băn khoăn: Sinh thường có đau quá không? Sinh mổ có “nhẹ nhàng” hơn không? Chọn sinh mổ để an toàn cho con có đúng không? Thực tế: Sinh thường và sinh mổ đều có lợi ích và rủi ro. Điều quan trọng nhất là đúng chỉ định y khoa, đúng thời điểm, đúng tình trạng mẹ – bé.
1. Sinh thường và sinh mổ khác nhau thế nào?
Sinh thường (sinh ngả âm đạo)
Sinh mổ (mổ lấy thai)
- Là phẫu thuật lớn: rạch thành bụng và tử cung để đưa bé ra ngoài.
- Có thể cần thiết khi sinh thường không an toàn cho mẹ hoặc bé.
2. Khi nào bác sĩ thường chỉ định sinh mổ?
Bác sĩ thường cân nhắc mổ lấy thai khi có nguy cơ cao như:
- Thai bất thường về ngôi/thế khó sinh
- Dấu hiệu suy thai
- Rau tiền đạo, nhau bong non
- Tiền sử mổ lấy thai và có yếu tố nguy cơ (tùy trường hợp)
- Một số bệnh lý của mẹ khiến sinh thường rủi ro
(Trong thực tế, bác sĩ sẽ dựa vào khám, siêu âm, theo dõi chuyển dạ và hồ sơ thai kỳ để quyết định.)
3. “Sinh mổ theo yêu cầu” có được không? Bác sĩ nói gì?
Nhiều mẹ sợ đau, sợ rủi ro, muốn chọn mổ chủ động.
Các hướng dẫn quốc tế nhấn mạnh: nếu mẹ yêu cầu mổ mà không có chỉ định y khoa, cần được tư vấn đầy đủ lợi ích – rủi ro và cân nhắc các lựa chọn giảm đau, hỗ trợ tâm lý.
Một điểm cực quan trọng: Nếu mổ chủ động không vì lý do y khoa, thường không nên thực hiện trước 39 tuần để giảm rủi ro hô hấp ở trẻ.
4. Vì sao bác sĩ thường “cố gắng ưu tiên sinh thường” khi đủ điều kiện?
Vì sinh thường có thể:
- Giảm can thiệp ngoại khoa
- Hồi phục nhanh hơn
- Giảm một số biến chứng hậu phẫu
Nhiều bệnh viện tại Việt Nam cũng truyền thông theo hướng ưu tiên sinh thường khi an toàn và mổ khi có chỉ định.
5. Lo lắng lớn nhất của mẹ: “Sinh thường đau” – “Sinh mổ sợ biến chứng”
Bác sĩ thường giải đáp ngắn gọn như sau:
Nếu bạn sợ đau sinh thường
- Có nhiều lựa chọn hỗ trợ: hướng dẫn thở – rặn, phương pháp giảm đau theo chỉ định, hỗ trợ tâm lý.
- Cảm giác đau là thật, nhưng không phải mẹ nào cũng đau giống nhau.
Nếu bạn sợ biến chứng sinh mổ
- Sinh mổ là phẫu thuật nên có rủi ro hậu phẫu và hồi phục lâu hơn.
- Mổ chủ động quá sớm có thể tăng nguy cơ vấn đề hô hấp cho bé.
6. Bác sĩ khuyên mẹ chọn thế nào để yên tâm?
Bạn có thể hỏi bác sĩ 6 câu sau:
- Hiện tại mẹ và bé có chỉ định mổ không? Nếu có, chỉ định gì?
- Nếu sinh thường, nguy cơ lớn nhất là gì?
- Nếu sinh mổ, nguy cơ lớn nhất là gì?
- Nếu muốn mổ chủ động, thời điểm nào an toàn nhất? (thường ≥ 39 tuần nếu không có chỉ định y khoa)
- Bệnh viện có hỗ trợ giảm đau – chuẩn bị chuyển dạ thế nào?
- Kế hoạch theo dõi chuyển dạ và “ngưỡng chuyển mổ” là gì?
Kết luận
- Sinh thường là lựa chọn tốt nếu mẹ và bé đủ điều kiện an toàn.
- Sinh mổ là giải pháp quan trọng khi có chỉ định y khoa.
Nếu mổ theo yêu cầu, mẹ cần được tư vấn kỹ và thường không nên mổ trước 39 tuần khi không có lý do y khoa.